(Lịch sử im lặng về điều gì...)

Chúng ta mỗi người một khác, kẻ thích tìm hiểu lịch sử, người lại không mảy may thích thú gì, cho rằng nó thật là buồn tẻ và khô khan. Không phải ai cũng ghi nhớ được ngày, tháng với những tên người, địa danh.... Chẳng phải ai cũng cho rằng chúng có ý nghĩa. Thật là sai lầm, bởi lẽ lịch sử đâu có nghĩa chỉ là quá khứ. Lịch sử là cội nguồn. Lịch sử là gốc, là rễ của “cây” cuộc đời hiện tại của ta, là nguyên nhân của những sự kiện ngày nay đang xảy ra.

Tương lai của chúng ta có được phước hạnh, thịnh vượng hay không, điều đó phụ thuộc vào việc chúng ta có biết lịch sử, có hiểu lịch sử không. Cuộc đời, sự nghiệp các bậc anh hùng trong lịch sử khiến thành hình trong chúng ta nhận định về bản thân mình: “Tôi là con cháu của những người nô lệ” hay “Tôi xuất thân từ một dân tộc chiến thắng!”. Điều đó cũng đúng với những người tin Chúa. Song, tiếc thay, phần đông những người tin Chúa biết rất ít về lịch sử Hội Thánh (nếu có biết). Từ xưa người ta đã khôn ngoan nhận biết: dân tộc nào không biết lịch sử của mình, dân tộc đó chắc chắn sẽ lặp lại sai lầm trong quá khứ. Nhưng dân sự của Đức Chúa Trời không phải là con sóc để chạy mãi trong cái bánh xe của những sai lầm và hụt hẫng. Bởi lý do đó, chúng ta sẽ cùng đắm mình vào trong quá khứ vì cớ tương lai.

Ngược dòng lịch sử

Chúng ta bắt đầu từ những ngày đầu tiên, từ thời Hoàng đế La-mã Côn-xtan-tin, lên ngôi năm 313 SCN, đã chấm dứt việc bắt bớ Cơ đốc nhân, và không bao lâu sau đưa đạo Cơ đốc thành Quốc Giáo. Các sử gia lịch sử Hội Thánh đều có ý kiến cho rằng không một sự bắt bớ nào dưới thời các Hoàng đế La-mã như Nê-rôn, Tơ-rai-an, Đê-si, Đi-ốc-lê-ti-an lại đem đến cho Hội Thánh biết bao thiệt hại nhiều như việc công nhận đạo Cơ đốc là Quốc Giáo. Trước đó Hội Thánh ở trong thế gian, sau đó thế gian ùa vào Hội Thánh.

Ngoài ra, Hoàng đế Côn-xtan-tin còn làm một việc quan trọng nữa: chuyển thủ đô từ Rô-ma (La-mã) sang Bi-giăng-tin. Sau đó thành này được đổi tên thành Côn-stan-ti-nô-plơ. Chắc hẳn Côn-xtan-tin đã không thể đoán trước được là hai thành phố thủ đô này về sau sẽ trở thành biểu tượng của Tây và Đông, sự chống đối giữa chúng sẽ xác định cuộc sống của cả thế giới.

Đế quốc La-mã chia làm đôi, Đông và Tây. Ngay vào năm 395 ở hai thủ đô đã xuất hiện hai Hoàng đế: ác-ca-đi và Gôn-nô-ri, các con trai của Phê-ô-đô-xi Đại Đế. Khoảng gần một trăm năm sau, vào năm 483, Hoàng đế cuối cùng của La-mã đã bị giết. Đế quốc Tây La-mã chấm dứt tồn tại. Song, Hội Thánh đã không chấm dứt hoạt động, ngược lại, Đế quốc La-mã Thánh đã ra đời, Đế quốc này một mặt dưới quyền của Giáo hoàng, mặt khác dưới quyền của một loạt các ông hoàng Giéc-manh. Như thế có nghĩa là xét về mặt nào đó, cùng một lúc có hai chính quyền. Nói chính xác hơn, có chính quyền “trên trời” và có chính quyền “dưới đất”. Đế quốc Đông La-mã tồn tại lâu hơn Tây La-mã gần một nghìn năm. Trong Đế quốc Đông La-mã vẫn còn lại trật tự như trước, nghĩa là Hội Thánh nằm dưới quyền Hoàng đế, được coi là “người được Đức Chúa Trời xức dầu”. Chính cơ cấu nhà nước của Hội Thánh phía Đông này đã được nước Nga học tập khi tiếp nhận Cơ đốc giáo.